TÜRKÇE ÜZERİNE BİLİMSEL BİR MAKALE: TÜRKÇE SORUNU - 1 Murat BELGE Dünyada hiçbir toplumun kendi diliyle ilişkisi Türkiye'deki gibi bir sorun haline gelmemiştir. Üstelik bu durum, Türkiye tarihinin görece kısa bir dönemine de özgü değildir. Yüzyıllardır dil, seçkinler ve halk bunu ne derece bilinçli bir biçimde yaşıyor olurlarsa olsunlar, bir sorun olarak varoluyor. Bu sorun öyle bir aşamaya vardı ki bugün, tartışan taraflarca gösterilen yönlerden herhangi birine doğru biraz daha fazla ilerlemekle içinden çıkılır gibi değil. Türklerin Ortadoğu'da İslam uygarlığıyla karşılaşmaları sonucu Türk dilinin de Arap ve Fars etkisine girmesi herhalde kaçınılmazdı. Ama sorun yalnızca İslam uygarlığı da değildi: göçebe bir topluluk, uzun yüzyıllar boyunca «sofistike» bir uygarlık yaratmış, yerleşik toplumlarla yüz yüze geliyor, sonra da iç içe geçiyordu. Türkler, kendi yaratmadıkları bir hayat tarzına girerken, bu hayat tarzının kendi yaratmadıkları ke...
Yazınsal Dilbilim ve Bir Öykü - Yöntem ve Uygulama Aysu Erden Giriş Öykü yazarı öyküsünün metnini oluştururken, öyküde yer alan katılımcılar, süreçler, olgular ve bunları etkileyen koşullarla ilgili kimi anlatıbirimler (narrative units) oluşturur. Bu anlatıbirimler, öykünün yüzeysel yapısına yazarın seçtiği bir dizi dil kullanımları aracılığıyla yansır. Bu dil kullanımları sözcükler, sözcük öbekleri, tümcecikler, tümceler kimi zaman da tümce öbekleridir. Anlatıbirimlerinin kimileri içlerinde sözkonusu öykünün derin yapısının oluşmasında etkin olan belirli toplumsal ideoloji, politika, kültür ve inançları barındırır. Yazarın kendine özgü varsayımları, inançları ve düşünceleri doğrultusunda biçimlendirdiği bu tür toplumsal etkenleri öyküsüne yansıtma biçimlerini bulmak için, bunların öyküde nasıl bir çerçeveye yerleştirildiklerini incelemek gerekmektedir. Her kısa öyküde süreç, katılımcı ve koşul gibi olguları niteleyen roller vardır. Bu rollerde diğerleri gibi öykünün y...